[تالار گفتمان ساده دل]

تالار گفتمان ساده دل  منطقه آزاد  عمومی  عــلــمــی   زبان ترکی»دایره المعارف ترکی«

[این تاپیک برای علاقه مندان زبان ترکی به صورت پرسش و پاسخ ایجاد میشود.مثلا یکی میخواهد ترکي کلمه ی بیار رو بداند که به ترکی میشود گتیر البته زبان ترکی چندین لهجه دارد]

شما اجازه ديدن اين عکس را نداريد .
لطفا ابتدا در انجمن ثبت نام و يا به انجمن وارد شويد .

این تاپیک برای علاقه مندان زبان ترکی به صورت پرسش و پاسخ ایجاد میشود.مثلا یکی میخواهد ترکي کلمه ی بیار رو بداند که به ترکی میشود گتیر البته زبان ترکی چندین لهجه دارد

شما اجازه ديدن اين عکس را نداريد .
لطفا ابتدا در انجمن ثبت نام و يا به انجمن وارد شويد .

[زبان تركي يكي از زبانهايي است كه در چندين كشور دنيا به غير از ايران مانند: تركيه, جمهوري آذربايجان, بيشتر جمهوري هاي قفقاز و حتي در چندين كشور اروپايي مانند آلمان, فرانسه و ... به عنوان يكي از زبانهاي مطرح كاربرد دارد زيرا در آن كشورها تعداد زيادي ترك به عنوان اقليت قابل توجه زندگي مي كنند كه داراي حق و حقوق فرهنگي خود مي باشند. علاوه بر آن با توجه به اينكه تمامي افعال زبان تركي از يك قاعده واحد تبعيت مي كنند و داراي ريشه هستند بنابراين هم ياد گرفتن آن آسان است و از سوي ديگر با يادگرفتن يك لهجه از زيان تركي قادر خواهيد بود با افرادي كه به لهجه هاي مختلف تركي صحبت مي كنند ارتباط برقرار كنيد. تا جايي كه من ميدونم زبان تركي دومين يا سومين زبان رسمي دنياس البته بايد بگيم تركي زبان است نه لهجه... ياشاسين آذربايجانيميز]

بسمه‌الله ..اين تايپيك رو فكر كنم يه ماه پيش ايجاد كردم اما همش تو اين فكر بودم كه چه جوري شروع كنيم اما به نتيجه رسيدم ... شروع مي كنيم
زبان تركي يكي از زبانهايي است كه در چندين كشور دنيا به غير از ايران مانند: تركيه, جمهوري آذربايجان, بيشتر جمهوري هاي قفقاز و حتي در چندين كشور اروپايي مانند آلمان, فرانسه و ... به عنوان يكي از زبانهاي مطرح كاربرد دارد زيرا در آن كشورها تعداد زيادي ترك به عنوان اقليت قابل توجه زندگي مي كنند كه داراي حق و حقوق فرهنگي خود مي باشند. علاوه بر آن با توجه به اينكه تمامي افعال زبان تركي از يك قاعده واحد تبعيت مي كنند و داراي ريشه هستند بنابراين هم ياد گرفتن آن آسان است و از سوي ديگر با يادگرفتن يك لهجه از زيان تركي قادر خواهيد بود با افرادي كه به لهجه هاي مختلف تركي صحبت مي كنند ارتباط برقرار كنيد. تا جايي كه من ميدونم زبان تركي دومين يا سومين زبان رسمي دنياس البته بايد بگيم تركي زبان است نه لهجه... ياشاسين آذربايجانيميز

درس اول:

اعداد در تركي از يك قاعده خاصي پيروي مي كند كه يادگيري آن را آسان مي كند. شما ابتدا اعداد زير را به خاطر بسپاريد:

 �  � 1= بير 2= ايكي 3= اوچ �  4= دؤرد �  5= بئش 6= آلتي � 7= يئددي � 8= سگگيز 9= دوققوز

 10= اون � 20= ايييرمي � 30= اوتوز � 40= قيرخ � 50= اَللي 60= آتميش � 70= يئتميش � 80= هشتاد 90= دوخسان �  100= يوز � 200= ايكي يوز � 300= اوچ يوز � 400=دؤرد يوز � و الي آخر � 1000= مين � 1000000= ميليون � 1000000000= ميليارد

حالا كه اين اعداد را به خاطر سپرديد (سطر اول اعداد از 1 تا 9 و سطر دوم اعداد ده تا ميليارد)

اكنون شما مي توانيد با اضافه كردن اعداد به همديگر, عدد مورد نظر خود را بسازيد به عنوان مثال براي ساختن عدد 11 شما فقط عدد 10 و 1 را يكجا مي آوريد. به مثالهاي بيشتر توجه كنيد:

21= ايييرمي بير �  � 32= اوتوز ايكي �  105= يوز بئش �  1002= مين ايكي � 2004= ايكي مين دؤرد

اكنون شما شيوه شمارش در تركي را ياد گرفتيد. اين مهم را به شما تبريك مي گويم. � ساغ اول

منتظر درس بعدي باشيد كه در مورد تعارفات روزمره خواهد بود


البته من اين آموزش رو از يه جايي كپي كردم اما آدرس رو نميدم چون خودم يه سري ويرايشها روش انجام ميدم و اينجا ميزارمش خيلي عاليه مطالعه بفرماييد

[جلسه دوم و درس دوم:اميدوارم كه اعداد را ياد گرفته باشيد. در درس امروز به دنبال يادگرفتن تعارفات روزمره و احوال پرسي به زبان تركي هستيم. لطفا جملات زير را به خاطر بسپاريد:نئجه سن = حال شما چطورهساغ اول سيز نئجه سيز = زنده باد شما چطورينسحريز خير اولسون = صبح شما به خيرگله جه گيز خير = عاقبت شما به خيراوشاقلار نئجه دير= بچه ها چطورنسلام لاري وار سيزين كي لر نئجه دير = سلام دارن بچه هاي شما چطورنبويورون = بفرماييدخوش گؤرموشوخ = چشم مان روشنخوش گليبسيز = خوش آمدينآدين نه دير = اسم تان چيهمنيم آديم محمد دير = اسم من محمدهنه گؤزل آد = چه اسم خوبيچوخ ايستيرديم سيزي گؤرم = خيلي دلم مي خواست شما را ببينمدر زبان تركي از اين تعارفات زياد است. در قالب بحث هاي بعدي به آنها خواهيم پرداخت. اما چندين واژه را كه امروز در مكالمه بالا به كار برديم دوباره مرور مي كنيم.سيز = شما , � اولسون =باشد , اوشاق = بچه, اوشاقلار= بچه ها, � گؤرمك = ديدن , گؤرميشوخ= ديده ايم, � گؤزل= زيبا, � چوخ= خيلي, � ايسته مك= خواستن , ايستيرديم= مي خواستم, � آد= اسماميد كه از امروز بتوانيد با دوستان ترك زبان خود حداقل چند كلمه به تركي خوش و بش كنيد. درس بعدي به گفتگو در مورد آب و هوا خواهد پرداخت. ساع اولون شاد قالين / سلامت باشيد شاد بمانيدامـــــيدوار استفاده بكنيد... ياشــــاسين آذربـــايجان ، ياشــــاسين ايـــــرانيمز.....ياشــــــاسين شـــــوكتميز]

جلسه دوم و درس دوم:

اميدوارم كه اعداد را ياد گرفته باشيد. در درس امروز به دنبال يادگرفتن تعارفات روزمره و احوال پرسي به زبان تركي هستيم. لطفا جملات زير را به خاطر بسپاريد:
نئجه سن = حال شما چطوره
ساغ اول سيز نئجه سيز = زنده باد شما چطورين
سحريز خير اولسون = صبح شما به خير
گله جه گيز خير = عاقبت شما به خير
اوشاقلار نئجه دير= بچه ها چطورن
سلام لاري وار سيزين كي لر نئجه دير = سلام دارن بچه هاي شما چطورن
بويورون = بفرماييد
خوش گؤرموشوخ = چشم مان روشن
خوش گليبسيز = خوش آمدين
آدين نه دير = اسم تان چيه
منيم آديم محمد دير = اسم من محمده
نه گؤزل آد = چه اسم خوبي
چوخ ايستيرديم سيزي گؤرم = خيلي دلم مي خواست شما را ببينم
در زبان تركي از اين تعارفات زياد است. در قالب بحث هاي بعدي به آنها خواهيم پرداخت. اما چندين واژه را كه امروز در مكالمه بالا به كار برديم دوباره مرور مي كنيم.
سيز = شما , � اولسون =باشد , اوشاق = بچه, اوشاقلار= بچه ها, � گؤرمك = ديدن , گؤرميشوخ= ديده ايم, � گؤزل= زيبا, � چوخ= خيلي, � ايسته مك= خواستن , ايستيرديم= مي خواستم, � آد= اسم
اميد كه از امروز بتوانيد با دوستان ترك زبان خود حداقل چند كلمه به تركي خوش و بش كنيد. درس بعدي به گفتگو در مورد آب و هوا خواهد پرداخت. ساع اولون شاد قالين / سلامت باشيد شاد بمانيد

امـــــيدوار استفاده بكنيد... ياشــــاسين آذربـــايجان ، ياشــــاسين ايـــــرانيمز.....ياشــــــاسين شـــــوكتميز

درس سوم ( آب و هوا)

با سلام دوباره نئجه سيز؟ حاليز ياخجي دي. به به شما دارين تركي رو ياد مي گيرين. امروز مي خوام در مورد آب و هوا با شما صحبت كنم. ابتدا كلمات زير را را خاطر بسپارين.

هاوا= هوا

بوگوٍِِن (bugün)= امروز

صاباح= فردا

دونن (dünan)= ديروز

ايستي= گرم

سُيوخ (soyukh)= سرد

سرين= خنك

شاخدا= بسيار سرد سوزان

سازاخ= باد سرد

قار= برف

ياغيش= باران

دومان= مه �  براي واژه مه در زبان تركي بيش از 12 معادل وجود دارد كه انواع مختلف مه مي باشد

بولوت= ابر

گون (gün)= آفتاب - خورشيد - روز

آي= ماه

اولدوز= ستاره

اكنون براي شما تازه كاران يك قاعده اي را خواهم گفت كه با استفاده از آن به راحتي وضعيت هوا را به دوستان خود تعريف كنيد. به جمله زير توجه كنيد:

هاوا نئجه دي= هوا چطوره

هاوا بولوت دي= هوا ابري است

شما مي توانيد تا زماني كه تركي را خوب ياد گرفته ايد صرفا يك فعل � دي (di) را به وضعيت مورد نظر خود بعد از هاوا اضافه كنيد و دوست خود را در جريان وضعيت هوا قرار دهيد.

مانند : � محمد! بوگون هاوا ايستي دي = محمد! امروز هوا گرم است

يا : تهرانين هاواسي چوخ ايستي دي= هواي تهران خيلي گرم است

اميدوارم كه درس امروز را ياد گرفته باشيد. ساغ اول/ شاد ياشا

درس بعدي در مورد قرار ملاقات خواهد بود


--------------------------------------------------------------------------------
باتشكر اميدوارم استفاده لازم را برده باشيد

[درس چهارم (قرار ملاقات)سلام, اميدوارم كه حالتون خوب باشه. امروز مي خواهيم با شما به زبان تركي قرار بگذاريم. و شما بتوانيد با دوستان خود قرار بگذاريد.ابتدا به مكالمه زير توجه كنيد:- سلام-سني گؤرمك ايستيرم / مي خواهم شما را ببينم-منده ايستيرديم سني گؤرم/ من هم مي خواستم شما را ببينم- هاچان گؤره بيله ره م / كي مي توانم ببينم- صاباح آخشام / فردا عصر- بو گون ساعات اون ايكي ده اولماز؟ / امروز ساعت دوازده نمي شه؟اولسون بوگون گله ره م / باشه امروز مي آيمشما با استفاده از اين مكالمه مي توانيد انواع قرار ها را نمونه سازي كنيد در صحبت با دوستان ترك زبان خود استفاده نماييد. در قرار ملاقات چندين واژه اساسي است. توجه كنيد:هاچان = كي مثال: هاچان گله جكسن= كي مي آيي؟هارا= كجا مثال: هارا گَليم= كجا بيايمآخشام= عصر مثال: آخشام اولدو= عصر شدگئجه= شب مثال= دونن گئجه سنه زنگ ووردوم= ديشب به تو زنگ زدمائو (ev)= خانه مثال= سني ائوه چاغيريرام= تو را به خانه دعوت مي كنمائشيگ (eshig)= بيرون مثال=ائشيگ ايستي دي= بيرون گرم استاميد وارم كه امروز هم توانسته باشيم چيزهايي را به شما ياد بدهيم. هله ليك= فعلاجلسه بعد در مورد خوردني ها با شما صحبت خواهيم كرد]

درس  چهارم (قرار ملاقات)

سلام, اميدوارم كه حالتون خوب باشه. امروز مي خواهيم با شما به زبان تركي قرار بگذاريم. و شما بتوانيد با دوستان خود قرار بگذاريد.ابتدا به مكالمه زير توجه كنيد:

- سلام

-سني گؤرمك ايستيرم / مي خواهم شما را ببينم

-منده ايستيرديم سني گؤرم/ من هم مي خواستم شما را ببينم

- هاچان گؤره بيله ره م / كي مي توانم ببينم

- صاباح آخشام / فردا عصر

- بو گون ساعات اون ايكي ده  اولماز؟ / امروز ساعت دوازده نمي شه؟

اولسون بوگون گله ره م / باشه امروز مي آيم

شما با استفاده از اين مكالمه مي توانيد انواع قرار ها را نمونه سازي كنيد در صحبت با دوستان ترك زبان خود استفاده نماييد. در قرار ملاقات چندين واژه اساسي است. توجه كنيد:

هاچان = كي   مثال: هاچان گله جكسن= كي مي آيي؟

هارا= كجا       مثال: هارا گَليم= كجا بيايم

آخشام= عصر  مثال: آخشام اولدو= عصر شد

گئجه= شب    مثال= دونن گئجه سنه زنگ  ووردوم= ديشب به تو زنگ زدم

ائو (ev)= خانه       مثال= سني ائوه چاغيريرام= تو را به خانه دعوت مي كنم

ائشيگ (eshig)= بيرون      مثال=ائشيگ ايستي دي= بيرون گرم است

اميد وارم كه امروز هم توانسته باشيم چيزهايي را به شما ياد بدهيم. هله ليك= فعلا

جلسه بعد در مورد خوردني ها با شما صحبت خواهيم كرد

[درس پنـــــجم (مـــــــــيوه ها)]

درس پنـــــجم (مـــــــــيوه ها)

در پايين اسم چند ميوه به تركي آروده مي شود:

سيب: آلما

نار: انار

هيوا: به

قارپوز: هندوانه

قوون: خربزه

گيله نار: آلبالو

مثالها:

من آلما ايستيرم: من سيب مي خواهم

آلما يئمه لي دير: سيب خوردني است

دونن يولداشيم منه گيله نار وئردي: ديروز دوستم به من آلبالو داد

ايستيرسن سنه نه آليم؟: مي خواهي  برات چي بگيرم؟

 من آلما سويو سويرم:  من آب سيب دوست دارم

اولسون: باشد

داها نه ايستيرسن: ديگه چي مي خواهي

ساغ اول بير زاد ايسته ميرم: زنده باد چيز ديگري نمي خواهم

نار سئوه رسن؟: آيا انار دوست داري؟

نار سويو اولسا ياخچي اولار: آگر آب انار باشد بهتر است

اولسون بويورون: باشد بفرماييد[/color]

[درس پنـــــجم (مـــــــــيوه ها)]

درس پنـــــجم (مـــــــــيوه ها)

در پايين اسم چند ميوه به تركي آروده مي شود:

سيب: آلما

نار: انار

هيوا: به

قارپوز: هندوانه

قوون: خربزه

گيله نار: آلبالو

مثالها:

من آلما ايستيرم: من سيب مي خواهم

آلما يئمه لي دير: سيب خوردني است

دونن يولداشيم منه گيله نار وئردي: ديروز دوستم به من آلبالو داد

ايستيرسن سنه نه آليم؟: مي خواهي�  برات چي بگيرم؟

 من آلما سويو سويرم:�  من آب سيب دوست دارم

اولسون: باشد

داها نه ايستيرسن: ديگه چي مي خواهي

ساغ اول بير زاد ايسته ميرم: زنده باد چيز ديگري نمي خواهم

نار سئوه رسن؟: آيا انار دوست داري؟

نار سويو اولسا ياخچي اولار: آگر آب انار باشد بهتر است

اولسون بويورون: باشد بفرماييد[/color]

مرسی داداش
دستت درد نکنه
تاپیک خوب ومفیدیه

بن شناسي


«كؤك» ، «ريشه» و «بن» ، كلماتي هم معني هستند كه با يك مفهوم در ادبيات تركي ، فارسي و عربي مورد استفاده قرار مي گيرد. بن كوچكترين ، خالصترين و تجزيه ناپذيرترين قسمت يك كلمه مي باشد. در واقع كلمات قابل تجزيه به اجزاي اصلي هستند و آنچه ديگر تجزيه نگردد ، ريشه آن كلمه مي باشد.

همانطور كه در درس اول ذكر شد ، زبانهاي تصريفي مانند عربي و فارسي (خصوصاً فارسي) نمي تواند بن كلمه در در ساختارهاي جديد و كلمات جديد حفظ نمايد و چنان صورت تازه اي در كلمات جديد پيدا مي كنند كه گاهي يافتن ريشه اصلي آن بسيار سخت است. براي نمونه در فارسي از فعل امر از مصدر «ديدن» مي شود: «بين». ريشه «ديد» چه ارتباطي به «بين» دارد و شخص از كجا مي تواند با مشاهده واژه هاي «بينا ، بينش ، خوش بيني و ...» احتمال بدهد كه ريشه همه اينها «ديد» است ، مگر آنكه قبلاً اين موضوع را شنيده يا حفظ كرده باشد.

 

زبانهاي التصاقي مانند تركي چنين نيستند. ريشه كلمه هميشه سالم و دست نخورده باقي مي ماند ، آنهم در ابتداي كلمه. نه حروف آن جابجا شده و بهم مي ريزد ، نه موقعيت آن تكان مي خورد ، بلكه هر تغييري هست ، بصورت اضافه شدن و التصاق يك پسوند جديد (به عبارت دقيقتر پي افزوده) به انتهاي ريشه ايجاد مي شود. مثلاً براي معادل همين مصدر ديدن (گؤرمك) در تركي داريم:

گؤر (به عنوان ريشه) ـ گؤروش (ديدار) ، گؤركم (نماي خوب) ، گؤركملي (ديدني) ، گؤروم (يك بار ديدن) و ....

يا در عربي بايد بدانيم «موذي» و «اذيت» همريشه اند و به اين شكل درآمده اند. البته در زبان عربي طبق قانون و نظم خاصي اين تغييرات صورت مي گيرد ولي به هر صورت ريشه سه حرفي كلمه نمي تواند هميشه خود را يكپارچه نگه دارد و در ساختن كلمات جديد سازه آن فرو مي پاشد.


 

شناسائي بن در تركي

شناسائي بن يا ريشه در تركي نسبت به زبانهاي ديگر بسيار آسان است. از اين لحاظ آسان است كه منطبق بر اصول و روابط منظمي است كه براي كسي كه اين زبان را نمي داند يا آشنائي با علم ريشه شناسي ندارد ، مي تواند ريشه كلمات تركي را حدس بزند. از اين رو كار يك واژه شناس يا اتيمولوژيست در تركي آسانتر است. از طرفي كلمات تركي به هر زباني بروند و هر صورت جديدي به خود بگيرند ، بالاخره اصالت خود را حفظ كرده و تعلق خود به زبان تركي را نشان خواهند داد.

 

ريشه در تركي همان است كه در ابتداي كلمه مي آيد. چراكه در زبان تركي ، پيشوند وجود ندارد و تمام كلمات از اضافه شدن پسوند (بگوئيم پي افزوده) به انتهاي ريشه حاصل مي شود. پس براي يافتن ريشه كلمه بايد سراغ ابتداي كلمات را بايد بگيريم.

 

اينكه ريشه بيش از 90% كلمات تركي تك هجائي است ، كار ما را بسيار آسان مي نمايد. چرا كه كلمه را تا رسيدن به يك ريشه تك هجائي دنبال مي كنيم. حتي نظريه اي وجود دارد كه مي گويد: «زبان تركي تك هجائي است». البته اين نظريه اثبات نشده است ، چون ما بعضي ريشه هاي تك هجائي را ديگر نمي شناسيم و صورت هزاره هاي پيش آنرا نمي دانيم. مثلاً نمي دانيم آياق (پا) كه دو هجائي است از چه ريشه تك هجائي ايجاد شده است؟ با اينهمه در تركي غالباً با فعلهايي مانند زير سر و كار داريم كه تك هجائي هستند: قاچ (فرار كن) ، آش (يك بلندي را بالا برو و پائين بيا) ، چيخ (بالا بيا) ، يئن (پائين برو) ، مين (سوار شو) ، آت (بيانداز) ، سر (پهن كن) ، سيل (پاك كن) و ... .

 

با علم به اين مسائل ، سراغ چند كلمه مي رويم تا ريشه آنها را پيدا كنيم:

الك (غربال): در اصل از مصدر «اله مك» (غربال كردن) است كه پي افزوده «ك» آنرا به اسم تبديل كرده است. پس ريشه آن فعلاً «اله» (غربال كن) است. از طرفي ريشه دوهجائي «اله» داراي ريشه تك هجائي «ال» (دست) است كه مفهوم الك كردن هم از همين ريشه استنباط مي شود.

 

بورون (دماغ): چون دو هجائي است ، شك داريم كه ريشه اصلي باشد. سراغ هجاي اول آن «بور» مي رويم كه از مصدر «بورماق» (انحنا دادن)است و كاملاً معناي دماغ از آن قابل تشخيص است.

 

بوشانماق (طلاق گرفتن): هر چند اين كلمه خود مصدر است اما بخاطر چند هجائي بودن ، احتمال بايد داد كه ريشه خالص و ناب نيست. با حذف نشانه مصدري «ماق» به «بوشان» (طلاق بگير) مي رسيم كه يك فعل لازم است و از فعل متعدي «بوشا» (طلاق بده) حاصل شده است. باز مي توان احتمال داد كه «بوشا» هم ريشه اصلي نيست چراكه دوهجائي است. ريشه تك هجائي ابتداي آن «بوش» (خالي) است كه مفهوم «خالي كردن ، عدم پشتيباني ، تنهائي» را مي توان از آن استنباط نمود. لذا ريشه «بوشانماق» ، اسم «بوش» است.

 

نوع بن : بن يا ريشه لزوماً يك فعل نيست. ممكن است اسم ، صفت ، عدد و حتي صداهاي طبيعي پرندگان و حيوانات هم باشد. در بحث فوق ديديم كه ريشه «بورون» يك فعل است اما ريشه الك يا بوشانماق يك اسم بود. در زبان تركي از اسم مي توان فعل ساخت و بالعكس از فعل هم مي توان اسم ساخت كه در درس پي افزوده ها آنرا ياد خواهيم گرفت.

 

به ريشه اصلي اين كلمات دقت كنيم تا ببينيم از چه تشكيل شده است:

گؤزل (زيبا) : از اسم گؤز (چشم) تشكيل يافته است.

اودون (هيزم) : از اسم اود (آتش) ايجاد شده است.

قاپي (در) ، قاپقا (دروازه) ، قاپاق (سرپوش) ، قاپيق يا قابيق (پوست ميوه): همگي از فعل قاپماق (پوشاندن ، بستن) خلق شده اند.

گئجه (شب): از اسم گئج (دير) به وجود آمده است.

 

مي بينيم كه با كمي زحمت و آشنائي با افعال و ريشه هاي تك هجائي مي توان ريشه كلمات تركي را تا تك هجا بودن دنبال كرد. حال واژه هاي يك زبان با اين نظم و قانون به هر زبان ديگري منتقل شوند ، باز مي توان تركي بودن آنها را اثبات نمود. براي نمونه:

 

 

يافتن بن كلمات تركي در عربي

در زبان عربي كلمه «قلعه» ريشه اي به نام «قلع» ندارد كه از آن ايجاد شده باشد. در تاريخ اين كلمه نيز اشاره اي به قلعه سازي عربها نشده است بلكه آنها چادر نشين بودند. اين كلمه همان «قالا» در تركي از ريشه «قالماق» (ماندگاري) است كه اتفاقاً واژه نزديك آن به نام «قالاق» (هيزم يا سوخت روي هم چيده شده جهت آذوقه) همكنون هم در تركي وجود دارد.

در عربي واژه «مأوا» يا خانه و مسكن بر وزن مفعل از ريشه تركي «ائو» (خانه) به وجود آمده است.

 

يافتن بن كلمات تركي در فارسي

وقتي در فارسي مي گوئيم: «دوقلو ، سه قلو ، چهارقلو» آيا در لغتنامه دنبال لغت «قلو» گشته ايم كه همينطور اعداد را دنبال آن مي چينيم؟ «قلو» در فارسي وجود ندارد. اصلاً «دو» در «دوقلو» عدد دوي فارسي نيست. همانطور كه دو در «دوجين» يا «دوبله» فارسي نيست. اين كلمه بصورت يكپارچه است و در اصل «دوغولو» از مصدر «دوغماق» (زادن) است كه در تركي به معناي «همزاد» است.

 

براحتي مي توان شناخت كه «قاشق» از مصدر «قاشيماق» (خراطي كردن) است و با شناخت تاريخي اين موضوع و پي بردن به اينكه اولين قاشق از خراطي كردن روي يك چوب بدست آمده است ، مفهوم آنرا مي پذيريم.

كار سختي نيست اگر روي ريشه دلمه (دولماق = پر شدن) فكر كنيم.

به همين ترتيب مي توان ريشه تركي كلماتي مثل اين كلمات را يافت:

كمك ، كرنش ، چكمه ، ساناز ، قيمه ، قورمه ، يونجه ، يغما ، سرمه ، قابلمه ، تابه ، دشمن ، يورش ، سراغ

[همکاران: پدیده، ساینا، شبپره]

درس ششم (تعريف و تعارف)

افراد براي اينكه ميزان علاقه مندي خود را به دوست خود نشان بدهد از الفاظ مختلفي استفاده مي كند ببينيد:

من سني چوخ ايستيرم: من خيلي تو را دوست دارم

آوخ! ساغ اول من سني چوخ راخ:‌ اوه زنده باد من تو را بيستر

اكنون برخي واژگان مربوطه را ملاحظه فرماييد:

ساغ اول:‌زنده باد

گؤزل: زيبا ،‌ خوش تيپ

گؤيچك: خوشگل

سن نه گؤزل سن: تو چقدر زيبايي

بير داناسان: يكدانه اي

تايسيز: بي نظير

سن اولماسان منده اولامام: تو نباشي من هم نمي توانم باشم

سن منيم هر زاديم سان: توهمه چيز من هستي

سني سئويرم: عاشق تو هستم

منده سني چوخ سئويرم: من هم تو را خيلي دوست دارم

سنسيز داريخيرام: بدون تو دلم مي گيرد

داريخيرام: دلم مي گيرد

بويور: بفرما

سنين تاين يوخدي: تونظيري نداري

[همکاران: پدیده، ساینا، شبپره]

درس هفــــــتم:
چند تا واژه كه بيشتر به مشاغل و چند تا كلمه‌اي كه خيلي استفاده شده پرداخته‌ايم

 

ییغان:حروفچین----------------------------------باشین اوستو:فرق سر

رئداکتور:ویراستار-------------------------------باشین یانلاری:بغل سر

باش مقاله:سر مقاله-----------------------------باش یوما:شستشوی سر

هفته لیک:هفته نامه-----------------------------الکتریک قورولایجی:سشوار

قزئت:روزنامه-----------------------------------شوتکا:برس

آیلیق:ماه نامه-----------------------------------داراق:شانه

فصیللیک:فصل نامه-----------------------------فورما وئریجی:حالت دهنده

ساتیریکژورنال:مجله فکاهی--------------------ژئل:ژل

ژورنال:مجله------------------------------------گوزگو:آینه

قزئت بوتکاسی: کیوسک روزنامه---------------گؤزلیک زالی:سالن زیبایی

مندریجات:فهرست-------------------------------ساچ:مو

علاوه:ضمیمه-----------------------------------دؤشلوک:پیش بند

فوتوقرافخانا:عکاسی----------------------------ساچی قیسالتماق:کوتاه کردن مو

فوتوآپارات:دوربین عکاسی---------------------سو سه پن:آبپاش

کینو فوتو آپاراتی:دوربین فیلم برداری----------ال سیلن ، اوز سیلن:حوله

شکیل:عکس-----------------------------------بورونلو داراق:شانه دم باریک

آشکارلاما:ظهور-------------------------------صاف ساچ:موی صاف

رنگی شکیل:عکس رنگی----------------------زالی:سالن

جمعلیک:دسته جمعی---------------------------قیوریم ساچ:موهای مجعد

آچیق بوجاق:زاویه باز-------------------------قالین ساچ:موهای پر پشت

نئقاتیو:نگاتیو-----------------------------------یوموشالدیجی:نرم کننده

رئتوش:رتوش----------------------------------سئیره ک ساچ:موهای نازک

ایمپلوس لامپاسی:فلاش------------------------یاخا:یقه

رامکا:ایستودیو--------------------------------آستار:آستر

قاب عکس:آتلیه--------------------------------خیشتک اوستو:فاق

قارا شکیل آغ شکیل:عکس سیاه و سفید-------درزی خانا:خیاطی

فوتولابوراتوریا:تاریکخانه----------------------بئل:کمر

باشماق:کفش-----------------------------------قول:آستین

دابان:پاشنه-------------------------------------آرخا بئلدن یوخاری:بالاتنه پشت

ماوی:آبی----------------------------------------بئلدن یوخاری:بالا تنه

باغ:بند کفش-------------------------------------دویمه:دکمه

پئنجه:نیم تخت-----------------------------------جئب:جیب

ایشیلدا دیجی یاغ:روغن براق کننده-------------قائیش یئری:پل کمر

آیاققابی قلیبی:قالب کفش------------------------چیگین:اپل

کیمیوی یویوجولوق:خشکشویی-----------------آشیق ساپی:قرقره

سویللا یوماق:آب شوئی-------------------------رئزین:کش

لکه سیلمه:لکه گیری---------------------------اوسکوک:انگشتانه

بوغ:بخار----------------------------------------ایگنه:سوزن

بویاما:رنگ زنی--------------------------------درزی ماشینی:چرخ خیاطی

یاماما:رفو کاری--------------------------------لئنت:نوار اریب

ساققال:ریش-----------------------------------کله اف:دوک

اوزقیرخان:ریش تراش-------------------------کؤکلمه ساپی:نخ کوک

بربر خانا:آرایشگاه------------------------------باخیه:بخیه

قایچی:قیچی-------------------------------------ایکی اوزلو تیکیش:دورویه دوزی

اولگوج:تیغ-------------------------------------قیراق تیکیشی:لبه دوزی

خط باشی:خط ریش------------------------------********************

صنعی ساچ:کلاه گیس---------------------------********************

بارماق:انگشت---------------------------------********************

 اميدوارم مفيد واقع شده باشه..